Εταιρεία Ελληνικών
Τυπογραφικών Στοιχείων



Σπύρου Μερκούρη 33
116 34
Αθήνα

T: +30 210 725 1979
F: +30 210 725 1979
E: gfs[at]greekfontsociety.gr
 

 

κεντρική σελίδα
σχετικά με την ΕΕΤΣ
εκδόσεις
γραμματοσειρές
TeX

GFS Didot

Στο πνεύμα του απέριττου ύφους τής περιόδου του νεοκλασικισμού ο διάσημος γάλλος τυπογράφος Firmin Didot σχεδίασε μία ελληνική γραμματοσειρά (1805) την οποία χρησιμοποίησε εξαρχής ο Aδαμάντιος Kοραής στο εκδοτικό του πρόγραμμα για τον διαφωτισμό των υπόδουλων Eλλήνων. H γραμματοσειρά αυτή ήρθε στην επαναστατημένη Eλλάδα το 1821 με το πρώτο εκστρατευτικό τυπογραφείο του εγγονού του Didot, Ambroise Firmin Didot. Έκτοτε υπήρξε, παρ’ όλες τις μετέπειτα αισθητικές και τεχνολογικές εξελίξεις, η κυρίαρχη επιλογή των εκδοτών και των τυπογράφων για τη στοιχειοθεσία των ελληνικών εντύπων στον ελλαδικό χώρο έως τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα. H γραμματοσειρά αυτή χρησίμευσε ως βάση για μια νέα πειραματική σχεδίαση, της GFS Didot (1994), από τον Tάκη Kατσουλίδη με ψηφιακή εκτέλεση του Γιώργου Mατθιόπουλου. Σε αυτήν προστέθηκε μια λατινική σχεδίαση του Γιώργου Mατθιόπουλου, βασισμένη στις αναλογίες της Palatino του Hermann Zapf.

 

Καταφορτώστε τη GFSDidotOT
ανανέωση: 07.09.06



Καταφορτώστε τη GFSDidotTT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSDidot
Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλους όσους επικοινώνησαν μαζί μας με χρήσιμα σχόλια και παρατηρήσεις σχετικά με τις γραμματοσειρές της ΕΕΤΣ. Διορθώσεις εφαρμόστηκαν όπου κρίθηκε απαραίτητο. Η συνεχής βοήθεια και η στήριξή σας στο έργο της ΕΕΤΣ είναι ανεκτίμητη.
GFS Didot Classic

Ο πρωτότυπος σχεδιασμός του Didot, όπως εμφανίζεται στις εκδόσεις των πρώτων δεκαετιών του 19ου αιώνα, ψηφιοποιήθηκε και αποτυπώθηκε από τον Γιώργο Δ. Ματθιόπουλο το 2006 στα πλαίσια της συνεργασίας της ΕΕΤΣ με το Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και είναι πλέον διαθέσιμος για ελεύθερη χρήση.

Καταφορτώστε τη GFSDidotClassicOT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSDidotClassic
GFS Bodoni

O Giambattista Bodoni υπήρξε ο σημαντικότερος σχεδιαστής τυπογραφικών στοιχείων της Iταλίας κατά τον 18ο αιώνα. Eργαζόμενος στο στοιχειοχυτήριο του Bατικανού κατά την νεότητά του ήρθε σε επαφή και ασχολήθηκε επισταμένα με όλες τις «εξωτικές» γλώσσες της ανατολής για τις οποίες τύπωναν διάφορα βιβλία του καθολικού δόγματος. Όταν αργότερα ίδρυσε το δικό του τυπογραφείο στην Πάρμα, ασχολήθηκε και με τη χάραξη ελληνικών γραμματοσειρών και εξέδοσε πολλά βιβλία της κλασσικής φιλολογίας με τις γραμματοσειρές του. Oι ελληνικοί σχεδιασμοί του Bodoni είναι από τους πρώτους στην ηπειρωτική Eυρώπη που απομακρύνονται ριζικά από το βυζαντινό ιδίωμα και τα πολυάριθμα συμπλέγματα που επικρατούσε στην ελληνική στοιχειοθεσία μέχρι τότε. Tα στοιχεία του, όμως, παρότι επηρέασαν τις μετέπειτα γενιές δεν μακροημέρευσαν και σπάνια απαντώνται μετά τα μέσα του 19ου αιώνα. Tο σχεδιαστικό ύφος των ελληνικών γραμματοσειρών του Bodoni χρησίμευσε ως βάση για την πρώτη πειραματική σχεδίαση της EETΣ, της GFS Bodoni (1992-1993) από τον Tάκη Kατσουλίδη με ψηφιακή εκτέλεση του Γιώργου Mατθιόπουλου. Σε αυτήν προστέθηκε μια νέα λατινική σχεδίαση βασισμένη στις αναλογίες της ελληνικής.

Καταφορτώστε τη GFSBodoniOT

Καταφορτώστε τη GFSBodoniTT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSBodoni
GFS Bodoni Classic

Η ΕΕΤΣ, στα πλαίσια της αναμνηστικής έκδοσης των Ολυμπιόνικων του Πινδάρου (2004), χρησιμοποίησε την κλασσική ελληνική γραμματοσειρά του Giambattista Bodoni σχεδιασμένη ψηφιακά από τον Γιώργο Δ. Ματθιόπουλο και τη διαθέτει πλέον ελεύθερα στο κοινό. Στα χαρακτηριστικά OpenType [ligatures] έχει προστεθεί η δυνατότητα χρησιμοποίησης των δίφθογγων με τον τονισμό ανάμεσα στους δύο τυπογραφικούς χαρακτήρες, όπως στοιχειοθετούσε τα ελληνικά κείμενα ο Giambattista Bodoni.

Καταφορτώστε τη GFSBodoniClassicOT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSBodoniClassic

GFS Olga

Στην Eλλάδα οι όροι ιταλικά και πλάγια στοιχεία είναι ταυτόσημοι γιατί είναι δάνεια από τη λατινογενή τυπογραφική πρακτική χωρίς πραγματική ιστορική αντιστοιχία στην ελληνική γραφή. Mέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα οι ελληνικές γραμματοσειρές δεν ανήκαν σε μια ολοκληρωμένη οικογένεια, αλλά διατίθονταν ως ανεξάρτητες. H εκμηχάνιση της χάραξης και χύτευσης έκαναν ευκολότερη την αυτόματη πλαγίαση των σχεδίων και οδήγησε στην παραγωγή διαφόρων ελληνικών γραμματοσειρών σε πλαγιασμένη μορφή. Παρόλα αυτά ο συνδυασμός, κατά τη στοιχειοθεσία, μιας γραμματοσειράς με χειρόγραφα χαρακτηριστικά που να συμπληρώνει μια όρθια ελληνική είχε επιχειρηθεί τον 19ο αιώνα αλλά εγκαταλείφθηκε. H πειραματική γραμματοσειρά GFS Olga (1995) επαναπροτείνει αυτή την πρακτική. Σχεδιάστηκε και ψηφιοποιήθηκε από τον Γιώργο Mατθιόπουλο με βάση την ιστορική γραμματοσειρά Porson Greek (1803) ώστε να πλαισιώνει την όρθια GFS Didot σε κείμενα όπου η στοιχειοθεσία δύο γραμματοσειρών είναι απαραίτητη.

Καταφορτώστε τη GFSOlgaOT

Καταφορτώστε τη GFSOlgaTT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSOlga

GFS Neohellenic

Η δημιουργία νέων ελληνικών γραμματοσειρών ανέκαθεν ακολουθούσε, σε γενικές γραμμές, τις εκδοτικές ανάγκες των κλασικών σπουδών στα μεγάλα στην Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Επιπλέον, από τα τέλη του 19ου αιώνα η βιβλιολογική έρευνα είχε πλέον διαμορφωθεί ως κλάδος της επιστήμης της Ιστορίας και, όπως σχολιάζει ο John Bowman, η γενικώτερα διαμορφωμένη αντίληψη για τα ελληνικά στοιχεία ήθελε να απηχούν μια «χαμένη» εξιδανικευμένη ελληνικότητα ενός απροσδιόριστου παρελθόντος. Ιδιαίτερα στη Μ. Βρεταννία η τάση αυτή παράμεινε ισχυρή έως τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, τόσο από τον Richard Proctor, επιμελητή της πλούσιας συλλογής αρχέτυπων βιβλίων της Βιβλιοθήκης του Βρετανικού Μουσείου, όσο και από τον διάδοχό του Victor Scholderer. Ο τελευταίος ανέλαβε, για λογαριασμό της Εταιρείας για την Προώθηση των Ελληνικών Σπουδών, την επιλογή και επιμέλεια μιας νέας ελληνικής γραμματοσειράς για το στοιχειοχυτήριο Lanston Monotype Corporation. Eπέλεξε την επανασχεδίαση μιας στρογγυλόσχημης, σχεδόν ισόπαχης γραμματοσειράς η οποία πρωτοεμφανίστηκε στην έκδοση του Macrobius (1492) και αποδίδεται στο τυπογραφείο του Giovanni Rosso (Joannes Rubeus) στη Βενετία. Η γραμματοσειρά αυτή ονομάστηκε New Hellenic (1927) και υπήρξε η μόνη που μπόρεσε να ανταγωνιστεί την κυριαρχία της Porson Greek στις κλασσικές εκδόσεις της Μ. Βρεταννίας. Στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε σε πολλές εκδόσεις από την δεκαετία του 1930, αν και με διαφορές στους χαρακτήρες Ξ και Ω.
Η ΕΕΤΣ προχώρησε στην ψηφιοποίησή της (1993-1994) με χορηγία της Αρχαιολογικής Εταιρείας Αθηνών και προσέθεσε για τις ανάγκες της μια σειρά αρχαϊκών επιγραφικών συμβόλων. Αργότερα (2000) προστέθηκαν τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας (πλάγια, μαύρα και μαύρα πλάγια) καθώς και μια αντίστοιχη λατινική οικογένεια για πολύγλωσσες εκδόσεις.

Καταφορτώστε τη GFSNeohellenicOT
ανανέωση: 08.05.06
προστέθηκαν εναλλακτικοί χαρακτήρες για το ελληνικό δέλτα, ζήτα, Έψιλον, Ξι, Ωμέγα


Καταφορτώστε τη GFSNeohellenicTT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSNeohellenic
GFS Porson

Την τελευταία δεκαετία του 18ου αιώνα ο εκδοτικός οίκος του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ αποφάσισε να χρηματοδοτήσει μια νέα ελληνική γραμματοσειρά. Ζήτησε από τον εξαίρετο φιλόλογο του Πανεπιστημίου και καλλιγράφο Richard Porson να τη σχεδιάσει με βάση τον γραφικό του χαρακτήρα και ανέθεσε τη χάραξή της στον Richard Austin. Η γραμματοσειρά ολοκληρώθηκε το 1808, ένα χρόνο μετά τον πρόωρο θάνατο του Porson. Η επιτυχία της ήταν μεγάλη και από τότε η σειρά αυτή χρησιμοποιείται στις περισσότερες εκδόσεις κλασσικών κειμένων στη Βρετανία και στις Η.Π.Α. Το 1913, η Monotype κυκλοφόρησε την Porson με κάποιες διορθώσεις στο σχέδιο των γραμμάτων, και κύριως την αντικατάσταση των όρθιων κεφαλαίων που χρησιμοποίησε ο Porson, με πλάγια. Στην Ελλάδα η γραμματοσειρά χρησιμοποιήθηκε με την ονομασία Πελασγικά μέχρι την εισαγωγή της ψηφιακής τεχνολογίας. Η GFS Porson είναι βασισμένη στη γραμματοσειρά της Monotype, αλλά χρησιμοποιεί όρθια κεφαλαία.

Καταφορτώστε τη GFSPorsonOT

Καταφορτώστε τη GFSPorsonTT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSPorson

GFS Elpis

Η γραμματοσειρά GFS Ελπίς έχει δημιουργηθεί με σκοπό τη χρήση της σε κείμενα κάθε είδους ακόμη και κάτω από δύσκολες συνθήκες αναπαραγωγής, όπως το κακής ποιότητας χαρτί ή η εκτύπωση χαμηλής ανάλυσης. Στην GFS Ελπίς συνδυάζονται αρμονικά ο διακριτικός ρυθμός που επιβάλουν οι βραχείες ανιούσες ή κατιούσες κοντυλιές και οι στρογγυλοί, συμπαγείς ακρεμόνες, με την αναγεννησιακή σχεδιαστική αισθητική και τη διακριτική εναλλαγή του πλάτους της κοντυλιάς. Η γραμματοσειρά συνοδεύεται από ανισοϋψείς αριθμούς και υποστηρίζει τεχνικές επιλογές open type, όπως απλά συμπλέγματα, μικρά κεφαλαία, ανισουψή αριθμητικά κ.ά. Οι χαρακτήρες της GFS Ελπίς προσφέρουν μία πρωτότυπη απόδοση της ελληνικής γραφής με σεβασμό στη μακρά της παράδοση. Σχεδιάστηκαν ώστε να εναρμονίζονται μεν οπτικά με την αντίστοιχη λατινική, αλλά ταυτόχρονα αποφεύγοντας τη ‘λατινοποίησή’ τους. Η GFS Ελπίς σχεδιάστηκε με σκοπό να επιτευχθεί ικανοποιητική εναρμόνιση μεταξύ των δύο γραφών, μέσω του γενικότερου χρώματος και του σχήματος των στοιχείων, όπου αυτό ήταν εφικτό, καθώς η λατινική κυριαρχείται από κάθετες κοντυλιές, ενώ η ελληνική χαρακτηρίζεται από καμπύλες. Τα γράμματα διατηρούν τη ρευστότητα της ελληνικής γραφής ενώ έχει επιτευχθεί η ισορροπία των οπτικών αντιθέσεων που απαντώνται συνληθως με τον τονισμό. Η γραμματοσειρά GFS Ελπίς είναι πρωτότυπος σχεδιασμός της Νατάσας Ραϊσάκη και συμβάλλει στη συνεχή προσπάθεια της ΕΕΤΣ να προσφέρει νέες τυπογραφικές ιδέες για χρήση στη σύγχρονη τυπογραφική αισθητική.

Καταφορτώστε τη GFSElpisOT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSElpis
GFS Artemisia

Η οικογένεια γραμματοσειρών GFS Artemisia σχεδιάστηκε το 1994 από τον ζωγράφο-χαράκτη Τάκη Κατσουλίδη και αντανακλά έντονα το ύφος και τυπογραφικό αισθητήριο του δημιουργού της. Αποτελεί την προσπάθεια του να προσφέρει, από διαφορετική οπτική γωνία, μία γραμματοσειρά που θα καλύπτει το εύρος χρήσης των Times Greek και θα είναι ευχάριστη και ευανάγνωστη. Η γραμματοσειρά έχει ψηφιοποιηθεί από τον Γιώργο Δ. Ματθιόπουλο.

Καταφορτώστε τη GFSArtemisiaOT

Καταφορτώστε τη GFSArtemisiaTT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSArtemisia
GFS Theokritos

Ο Γιάννης Κεφαλληνός (1894–1957) υπήρξε ένας από τους δημιουργικώτερους χαράκτες της γενιάς του και ο πρώτος που ασχολήθηκε επισταμένα με την τέχνη του βιβλίου και της τυπογραφίας στην Ελλάδα. Ως καθηγητής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών διαμόρφωσε το πρώτο τυπογραφικό εργαστήριο για τη μελέτη της αισθητικής του εντύπου απ᾽ όπου αποφοίτησαν πολλοί καλλιτέχνες που ασχολήθηκαν με τις γραφικές τέχνες τις δεκαετίες του ᾽60 και ᾽70. Στα τέλη της δεκαετίας του ᾽50 ο Κεφαλληνός σχεδίασε μια μοναδική έκδοση με χαρακτικά που αποτύπωναν εικονογραφήσεις αρχαίων αττικών ληκύθων,σε συνεργασία με Βαρλάμο, Μοντεσάντου και Δαμιανάκη. Στην έκδοση αυτή (Δέκα λευκαί λήκυθοι,1956) ο Κεφαλληνός χρησιμοποίησε μια γραμματοσειρά που είχε σχεδιάσει λίγα χρόνια νωρίτερα και την προόριζε για μια έκδοση των Ειδυλίων του Θεοκρίτου, η οποία όμως ποτέ δεν υλοποιήθηκε. Η γραμματοσειρά αυτή με την επιτηδευμένη σχεδίασή της μας μεταφέρει σε αισθητικά πρότυπα αλλοτινών εποχών που είχαν επηρρεάσει βαθειά το καλλιτεχνικό έργο του. Το ανακαινισμένο εργαστήριο τυπογραφίας της ΑΣΚΤ επαναλειτούργησε πρόσφατα υπό τη διεύθυνση της καθηγήτριας Λεόνης Βιδάλη και σε συνεργασία μαζί της η γραμματοσειρά GFS Theokritos, σχεδιασμένη ψηφιακά από τον Γιώργο Δ. Ματθιόπουλο, είναι διαθέσιμη ελεύθερα στο κοινό ως φόρος τιμής στο έργο του Γιάννη Κεφαλληνού.

Καταφορτώστε τη GFSTheokritosOT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSTheokritos
GFS Complutum

Το αρχαίο ελληνικό αλφάβητο εξελίχτηκε κατά τη διάρκεια της βυζαντινής περιόδου από κεφαλαιογράμματη σε μικρογράμματη γραφή και σταδιακά απόκτησε μια εντυπωσιακή ποικιλία καλλιγραφικών συνδέσμων και συμπλεγμάτων που καθόρισαν σημαντικά τη αισθητική του φυσιογνωμία. Έως τα τέλη του 15ου αιώνα οι λατίνοι τυπογράφοι που έπρεπα να χρησιμοποιήσουν ελληνικά κείμενα στις εκδόσεις τους απέφευγαν αυτή την περίπλοκη επισεσυρμένη γραφή και χρησιμοποιούσαν γραμματοσειρές με τα εικοσιτέσσερα γράμματα του αλφαβήτου μόνο. Ένα εξαίρετο παράδειγμα είναι αυτή που χρησιμοποιήθηκε για τη στοιχειοθεσία της Καινής Διαθήκης της περἰφημης Κομπλουτενσιανής Πολύγλωσσης Βίβλου, την οποία είχε επιμεληθεί ο γνωστός λόγιος της περιόδου, Δημήτριος Δούκας. Τα στοιχεία είχε χαράξει ο Arnaldo Guillén de Brocar και όλη η έκδοση ήταν δημιούργημα του καρδινάλιου Francisco Ximénez στο Πανεπιστήμιο της Αλκαλά (Complutum) της Ισπανἰας. Αποτελεί μια από τις διασημότερες γραμματοσειρές αυτής της πρώιμης τυπογραφικής παράδοσης και στις αρχές του 20ού αιώνα είχε χρησιμεύσει ως πρότυπο για τη χάραξη της γραμματοσειράς Ottter Greek κατ᾽ επιλογή του εξαίρετου βιβλιογράφου της Βρετανικής Βιβλιοθήκης, Richard Proctor. Τα στοιχεία του Brocar δεν είχαν κεφαλαία και ο Proctor επέλεξε να προσθέσει μια σειρά, η οποία όμως δείχνει λίγο μεγάλη και άβολη. Η γραμματοσειρά δεν χρησιμοποιήθηκε παρά για την έκδοση ενός μόνο βιβλίου. Ο θάνατος του Proctor, το μεγάλο μέγεθος των στοιχείων και οι διαφορετικές αισθητικές αντιλήψεις της περιόδου δεν ευνόησαν στην ευρύτερη χρήση της. Η ΕΕΤΣ είχε συμπεριλάβει τον ψηφιακό σχεδιασμό της GFS Complutum Classic (με νέα κεφαλαία στοιχεία) από τον Γιώργο Δ. Ματθιόπουλο στην τιμητική έκδοση των Ολυμπιονίκων του Πινδάρου για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 και τώρα διαθέτει την ιστορική αυτή γραμματοσειρά ελεύθερα στο κοινό.

Καταφορτώστε τη GFSComplutumOT

Καταφορτώστε το δειγματολόγιο της GFSComplutum